Marcel Zandbelt
Marcel Zandbelt woont samen met zijn vrouw Bianca en drie kinderen op zijn boerderij in Schalkhaar. Marcel houdt 125 biologische vleesvarkens en 65 (reguliere) melkkoeien. Het houden van twee diersoorten biedt een leuke afwisseling voor Marcel. Het leukste aan het runnen van een boerderij? “Dat is voor mij de manier van leven, het boeren en dat je binnen bepaalde grenzen je eigen beslissingen kunt nemen. Vrijheid om je eigen ding te doen.”
De boerderij in Schalkhaar heeft een lange geschiedenis. In 1931 is Marcels opa de boerderij begonnen met koeien, varkens, kippen en akkerbouw. In de jaren ’60 heeft Bennie, de vader van Marcel, het boerenbedrijf overgenomen en is er afscheid genomen van de varkenstak. Ook Marcel heeft altijd geweten dat hij het familiebedrijf wilde voortzetten: “Het boerenleven sprak me erg aan. Ik heb de hogere Landbouwschool gedaan en toen ik daar eind jaren ’80 afstudeerde, ben ik in het bedrijf gekomen.”
Van scharrelvarkens naar biologisch
Om extra inkomsten te genereren hebben Marcel en zijn vader een nieuwe tak gestart door te beginnen met 250 scharrelvarkens. Marcel licht toe: “Dit sprak ons meer aan. De varkens hebben meer vrijheid en kunnen lekker naar buiten. Ook de gemeente was er voorstander van.” Vader en zoon hebben toen een volledig nieuwe scharrelvarkensstal gebouwd. De eerste nieuwe scharrelvarkensstal van Nederland zelfs. Marcel: “Meestal werd een bestaande schuur omgebouwd naar een scharrelvarkensstal, maar bij ons was het een volledig nieuwe stal. Toen we ongeveer 20 jaar geleden overstapten naar biologisch, maakte dat voor ons weinig verschil. Alleen het voer was gewijzigd naar 100% biologisch, de stal voldeed al aan de bio-normen.” De varkens krijgen dagelijks vers stro om mee te spelen en in te wroeten. Buiten hebben ze volop schaduwplekken om te rusten.
(Bio)logische samenwerking met De Groene Weg
Marcel werkt al vanaf het begin samen met De Groene Weg. “De samenwerking gaat goed. Ik heb vaste aanspreekpunten en mijn biggen komen van een vaste fokker van De Groene Weg: Peter en Jeroen van Leeuwen. Dat bevalt prima.” Ook over de leveranciersvereniging van De Groene Weg is Marcel enthousiast: “Mijn biologische varkenstak is redelijk klein, maar door aangesloten te zijn bij de leveranciersvereniging sta je wel sterker. Ook als aanspreekpunt bij bepaalde vragen.”
Rooskleurige toekomst voor bio
De toekomst van biologisch ziet Marcel positief in: “Ik denk dat de biologische veehouderij wel groeit, maar dit hangt ook af van hoe de gangbare markt ontwikkelt. Door nieuwe regels, bijvoorbeeld over gewasbeschermingsmiddelen, komt het steeds dichter bij elkaar te liggen.” Bij groei is het van belang dat het wel langzaam gaat, zodat de markt niet te veel verstoord wordt. Marcel legt uit: “Het is een gevoelige markt waarbij afzet leidend is. Als boeren omschakelen naar biologisch terwijl de afzet niet meegroeit, dan maakt dat de markt kapot. Daarom is het belangrijk dat groei gecontroleerd en vraaggestuurd gebeurt.”
Voor zijn eigen boerderij verwacht Marcel geen grote groei meer: “Ik heb geen opvolger. Aan de ene kant is het jammer, maar aan de andere kant, het is een beroep waar je 150% achter moet staan en het brengt ook veel onzekerheid met zich mee. Het vergt flink wat kennis om een boerderij te kunnen runnen en om in te kunnen springen op de nieuwe regels vanuit de overheid.” Marcel hoeft het vooralsnog niet alleen te doen, zijn vader van 88 jaar helpt nog steeds mee: “Trekker rijden, varkens voeren, hij doet het nog allemaal. Maar alles op zijn eigen tempo.” Behalve dan de administratie. “Hij is blij dat hij dat niet meer hoeft te doen,” lacht Marcel.