De ziekte van morgen vandaag voorkomen

Varkensarts Bas Kolpa
Door Bas Kolpa, varkensarts en docent aan de Universitaire Landbouwhuisdieren Praktijk

Zorg en aandacht voor een dier vind ik heel belangrijk. Logisch natuurlijk, in mijn werk als dierenarts. Daarom spreekt de biologische sector me erg aan. Biologische varkenshouders zetten hun dieren op de eerste plaats. Ze moeten hun dieren kennen, bestuderen én begrijpen om ze gezond te houden. Ook als varkensarts speel ik daarin een belangrijke rol. 

Na mijn opleiding diergeneeskunde ben ik me gaan specialiseren in varkens. Daar lag toch het meest mijn hart, omdat ik voor mijn gevoel snel een verschil kan maken voor varkens. Als het gaat om het dierenwelzijn, maar ook om de volksgezondheid. En zo kom ik de afgelopen 25 jaar bij tal van varkenshouders over de vloer. Regulier én biologisch. Het is goed om te zien dat de biologische sector enorm is geprofessionaliseerd. Het is vandaag de dag een serieuze sector met veel ondernemers, inhoudelijke kennis en een gezonde bedrijfseconomische insteek. En natuurlijk: aandacht voor dierenwelzijn.

Kijken is de basis

Ik vind het belangrijk om terug te gaan naar de basis: het kijken naar de dieren.  Dat is ook wat ik meegeef aan de studenten die ik lesgeef. Als onderdeel van hun studie diergeneeskunde bezoeken we samen regelmatig varkensboeren. De belangrijkste boodschap die ik dan heb is: kijk naar de dieren! Het gedrag van een dier vertelt hoe het dier zich voelt. Om me heen zie ik weleens dat varkenshouders vooral druk zijn met handarbeid. Voor het kijken naar hun dieren nemen ze onvoldoende tijd. Maar kijken naar je dieren is ook werken! Ga er gewoon eens voor zitten. En heb je toch andere prioriteiten? Maak dan een filmopname. Dat doe ik ook veel. Met beeldmateriaal ontdekken we gedrag dat een dier tijdens een rondgang niet laat zien. Daar kunnen we vervolgens op inspelen én we kunnen het gebruiken in onderzoek naar het gedrag van varkens. 

Zorg en aandacht

Zieke dieren beter maken – of het voorkomen daarvan – is het mooie aan mijn werk. Dat maakt het dankbaar. In de biologische sector gebeurt dat zo natuurlijk mogelijk. Bij varkenshouders van De Groene Weg gebruiken we alleen medicatie in het geval van uiterste nood. Als we moeten ingrijpen doen we dat… en soms betekent dat medicatie. Natuurlijk proberen we dat te voorkomen door de dieren constant te bestuderen. Zo willen we de ziekte die morgen optreedt vandaag al zien. En dreigt er een varken ziek te worden, dan komen we met extra zorg en aandacht vaak al een heel eind.

Visie

Het constant bestuderen van dieren maakt de biologische sector een uitdagende sector. Het is heel bewerkelijk en allesbehalve lopendebandwerk. Hierin ben ik blij met De Groene Weg. Het is een organisatie met een visie. Een ketenregisseur met betrokken mensen die inhoudelijk veel kennis hebben. Samen overleggen we veel. We komen meerdere keren per jaar met z’n allen – de fokkerijen, de varkenshouders, De Groene Weg – bij elkaar om te kijken hoe we nog verder kunnen gaan. Hoe we het dier nog beter kunnen begrijpen. En het dierenwelzijn nóg meer kunnen verhogen. Daar gaan we voor!