De boer op: Marcel Schoenmakers

Zorgboerderij De Hondspol in Driebergen – Rijsenburg is geen doorsnee boerderij. Naast het biologisch houden van melkkoeien, schapen, kippen én varkens heeft boer Marcel ook een eigen boerderijwinkel, groentetuin én verbouwen ze zelf het voer voor hun dieren. En zoals de naam al zegt wonen en werken ook mensen met een beperking op de boerderij. Hectisch? Volgens Marcel niet. “Ik houd van de combinatie van alles wat we doen.”

25 jaar geleden kwam Marcel bij Zorgboerderij De Hondspol terecht. “Als kind wist ik al dat ik later op de boerderij wilde werken. Ik was regelmatig te vinden op de veehouderij van één van mijn ooms. Prachtig vond ik dat! Maar hoe ouder ik werd, hoe meer ik me besefte dat ik bepaalde zaken toch liever anders wilde aanpakken. Ik voelde me een stuk beter bij biologisch. Na de middelbare school volgde ik de biologische landbouwopleiding in Dronten. Daarna ging ik aan de slag bij verschillende boerderijen in de omgeving. Ook die waren allemaal biologisch. Toen er een plek vrij kwam als boer-werkleider op De Hondspol greep ik mijn kans. Ik vond het hier altijd al een mooie plek!”

Weinig biologische boeren

De Hondspol is al 35 jaar een biologisch-dynamische boerderij. Dit betekent dat de houderij zich – naast de biologische richtlijnen – houdt aan normen waarin bodemvruchtbaarheid en versterking van de natuurlijke groei centraal staan. Dit uit zich bijvoorbeeld in minder mest per hectare en nog meer uitloop voor de dieren. “De Hondspol boerde al op deze manier voordat ik er werkte. Juist daarom sprak deze boerderij me ook zo aan. In één van mijn eerste jaren hier kwamen we in contact met De Groene Weg. Je kunt je misschien voorstellen dat twintig jaar geleden nog maar weinig boeren biologisch-dynamisch boerden… laat staan biologisch. De Groene Weg was destijds de enige partij die ons kon ondersteunen met varkens omdat ze voorop liepen in de biologische sector. En na al die jaren zijn we nog steeds tevreden! Ze houden een goede balans tussen de vraag van de consument en het aanbod van de boeren. Je weet dat het goed zit.”

Crowdfunding voor de boerderij

Met de jaren werden de verantwoordelijkheden van Marcel steeds groter. Na twintig jaar ontstond zelfs de kans om de boerderij te kopen. Het zou betekenen dat De Hondspol een zekere toekomst had. Financieel was het nog wel een uitdaging. “De bank vertelde me dat het niet mogelijk was. Maar daar liet ik het niet bij zitten! Met een paar andere collega’s organiseerden we een crowdfund-actie om geld in te zamelen. Mensen konden ervoor kiezen om een gift te doen en voor dit geld uiteindelijk in onze winkel wat terug te kopen. Na één week hadden we nog bijna niks binnen. Dit wordt ‘m niet, dacht ik.” Maar in de tweede week veranderde dit. Langzaam maar zeker zag Marcel meer geld binnen komen. “Geweldig! En we kregen niet alleen veel giften, mensen belden zelfs de bank om ze te overtuigen ons de kans te geven.” Met resultaat: na opnieuw met de bank om tafel te gaan had Marcel – dankzij de crowdfund-actie – zijn streven bereikt en kon hij De Hondspol kopen.

Werken met mens en dier

De crowdfund-actie zorgde voor een betrokken groep mensen om ons heen,” vertelt de boer. “Velen kennen ons verhaal en dragen ons een warm hart toe. Onze boerderij – en daarmee ook onze winkel – liggen best afgelegen, maar mensen rijden er graag een stuk voor om. Dat verbindt.” En dat sociale aspect spreekt Marcel erg aan. “Al van jongs af aan wist ik dat ik boer wilde worden, maar de zorgtak zou ik inmiddels ook niet meer willen missen. Ik ben een sociale boer en werk graag met mensen. Op onze boerderij komen het boeren én het zorgen mooi met elkaar samen.”

Handen uit de mouwen

Samen met zes collega’s begeleidt Marcel zo’n twintig cliënten. Elf daarvan wonen ook op de boerderij. Marcel vindt het belangrijk dat iedereen meewerkt en zijn of haar steentje bijdraagt. “Dat is onze kracht. Ieder werkt op een eigen niveau natuurlijk. Maar degenen die hier komen, moeten het leuk vinden om hun handen uit de mouwen te steken. Schoffelen, oogsten, de dieren voederen, de stal uitmesten, etiketten plakken op de flesjes melk… op onze boerderij is meer dan genoeg te doen! En vooral een biologische boerderij vraagt om veel werk met de hand.” Zo werkt Marcel net zoals alle biologische boeren zonder chemische bestrijdingsmiddelen, maar verwijdert hij onkruid door het ‘ouderwets’ te wieden.

Ambacht uit de winkel

Het ambachtelijke handwerk vind je ook terug in de boerderijwinkel op het erf. “Het meeste wat we aanbieden maken we zelf. Biologische kaas, yoghurt, karnemelk, boter, zure room… het komt allemaal van onze eigen koeien. Ook vind je in onze winkel biologisch vlees van onze koeien, varkens en lammeren. En ook voor een krop sla, bieten, aardappels of wortels uit onze eigen groentetuin kun je bij ons terecht! We zijn heel streekgericht. Eén dag in de week kan men ook bij ons terecht voor brood. Dat kopen we in bij De Veldkeuken, een lokale bakker. En we vinden het net zo belangrijk dat onze eigen producten ook lokaal worden verkocht. Neem onze zuivel: we maken te veel om alleen in onze winkel te verkopen. Daarom leveren we ook aan andere partijen… maar wel hier in de buurt. We brengen ‘t gewoon zelf langs!”

Weet wat je eet

Koop je een stuk kaas, een fles melk of een biologische biefstuk bij zorgboerderij de Hondspol, dan weet je dus precies waar het vandaan komt. “Dat waarderen onze klanten. Groenten die ‘s middags in de winkel liggen, zijn ‘s ochtends nog geoogst. En dat kun je met je eigen ogen zien. Net zoals onze wroetende varkens of de grazende koeien in het weiland. Op onze boerderij mag je overal kijken en komen. We laten mensen graag zien hoe we hier werken – al ligt dat in deze coronatijd natuurlijk wat ingewikkelder.” En de toekomst? Marcel weet in ieder geval dat zijn boerderij niet groter hoeft te worden. “We hebben een goede balans in alles wat we doen. Het werk op de boerderij en de zorg voor onze cliënten moeten naadloos samengaan. Net zoals nu! Dan ben ik meer dan tevreden. Meer heb ik niet nodig in de toekomst.”